• SINAGOGA "ILONA VAJS"
    Illona Weiss Synagogue
  • MULTIMEDIJALNA SALA
    Conference room
  • JEVREJSKI KULTURNI CENTAR "ARIE LIVNE"
    Jewish Cultural Center "Arie Livne"
Cvijeta Arsenić

Cvijeta Arsenić

Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Thursday, 28 January 2016 14:22

MEĐUNARODNI DAN ŽRTAVA HOLOKAUSTA

PREDSTAVNICI JEVREJSKE OPŠTINE BANJA LUKA I DRUŠTVA
SRPSKO–JEVREJSKOG PRIJATELJSTVA POLOŽILI VIJENCE NA
GROBLJE ŽRTAVA HOLOKAUSTA

Polaganje vijenacaPovodom obilježavanja 27.januara koji je odlukom Generalne skupštine Ujedinjenih nacija proglašen Medjunarodnim danom sjećanja na žrtve Holokausta, predstavnici Jevrejske opštine Banja Luka, Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva i u prisustvu predstavnika kabineta Predsjednika Republike Srpske su odali počast i položili vijence na groblju žrtvama Holokausta.
Podsjetimo, nacistističke snage su u Drugom svjetskom ratu organizovano i planski radile na uništenju jevrejskog naroda što predstavlja jednu od najvećih tragedija u svijetu, jer je u Holokaustu ubijeno šest miliona Jevreja. Za realizaciju ovog monstruoznog plana su korišteni koncentracioni logori u kojima su pripadnici jevrejskog naroda mučeni i ubijani na najmonstruozniji način.
Generalna skupština Ujedinjenih nacija je prvog novembra 2005. godine usvojila Rezoluciju kojom je 27.januar proglašen kao Medjunarodni dan sjećanja na žrtve Holokausta. U odredivanju datuma su se vodile istorijskim podatkom koji kaže, da su tog dana jedinice Crvene Armije oslobodile Aušvic-Birkenau, najveći logor smrti u porobljenoj Evropi

 

Prije početka Drugog svjetskog rata u Banja Luci je živjelo oko 400 Jevreja. Prema istorijskim podacima, pripadnici tadašnje NDH, po naredjenju dr. Viktora Gutića su tokom rata učinile sve na uništenju jevrejskog naroda u Banja Luci. Osnivanjem NDH, krajem aprila mjeseca 1941. godine, Jevrejima su uskraćena mnoga zakonska prava. Prve deportacije su počelo u junu 1941. godine. Početkom jula odvodi se jedna grupa muškog življa koji bivaju ubijeni, 16. jula 1941. godine se organizuje deportacija starih Jevreja, u Staru Gradišku gdje su svi poubijani, a 28. jula 1942. godine se odvode svi preostali Jevreji (170) i bivaju mučeni i likvidirani u raznim ustaškim logorima. Uništeni su hramovi, opustošena groblja i razgrabljena jevrejska imovina. Banja Luka je ostala bez Jevreja.
U Banja Luci danas živi malo jevrejske populacije, a na parceli Jevrejskog groblja je 1977. godine podignut spomenik sa natpisom, “Ovdje su sahranjeni ekshumirani posmrtni ostaci sa starog Jevrejskog groblja u Boriku. Ovaj spomenik podsjeća na banjalučku jevrejsku zajednicu kao i na mnogobrojne Jevreje, gradjane Banja Luke koji su izgubili živote kao žrtve fašističkog okupatora i njegovih pomagača od 1941. do 1945.godine”.

 

 

  • image-16c73f35cb37750413f13cf55c0c39c8372ca59441fad848006be17fb8bb55a1-V
  • image-399018df5162396ea0e9408a696e93f942f2a8c234499db7919602f778248fbd-V
  • image-3f5408a924fe6602d134c6eec6b356c809644078e09cb14f2fcf418f207e3df2-V
  • image-7923036e040f77b9d0ed920b68443afa3204d805df16166fecbd027a491f590e-V
  • image-81352ef15b24eec648fed802cac7d44b564b87536796b9582e977085777e594f-V
  • image-974a20374eeaec07e5d6fa52412b0d1582fd5c929e051bb1e73cc10c1f0851d2-V
  • image-a2927431ce6a67cdad8c680e35b57b54908e797af58af88fe0f10fffce5452e2-V
  • image-b3984c82cf952d6f091f381767a31aa131f6bf015c4b891a0a9d75e3b5fac875-V
  • image-c392291efc7fddf2b42a67cd02337f8d7c0292eb4fab818e04384525ba8be785-V
  • image-ecbeb4b27ced2b3c3fa4253a327fe58b64f2e02fde735d9849a4ff5165606c9e-V
  • image-fc3b2de80c31d237e7e3be5d6a141d8b01432131b96a318fdd8c1982f77c8f33-V

On March 11, 2016 the Jewish Cultural Center „Arie Livne“ hosted ambassador Jonathan Moore, Head of the OSCE Mission to Bosnia and Herzegovina and his associates Chief of Press and Public Information Unit Željka Šulc and Press Officer Radmila Trifunović,.

During informal conversation with the president of Jewish Community Banja Luka, director of the Jewish Cultural Center ,,Arie Livne’’ Mr. Đorđe Mikeš and Center’s administration, guests gained information about previous activities conducted by the Jewish Cultural Center ,,Arie Livne’’ and it’s facilities.
Mr. Moore said that he is very happy because of the fact that Republic of Srpska and Bosnia and Herzegovina have an institution which will work on strengthening of cultural ambient. Representatives of the OSCE Mission to Bosnia and Herzegovina also visited synagogue ,,Ilona Vajs’’ during their visit.

Musical and poetic performance of Banja Luka's artists

muzicko-poetsko-veceIn the Jewish Cultural Center "Arie Livne" on the 15th of March 2016, there was held a literary-musical evening entitled "Poetic notes of Milos Crnjanski" organized by the Academy of Arts of the University of Banja Luka and the Faculty of Philology, dedicated to the novelist, poet, storyteller and author, one of the greatest writers of the 20th century, Milos Crnjanski. Musical and poetic performance was devised by David Mastikosa, an assistant at the Academy of Arts of the University of Banja Luka and Andreja Maric, assistant professor at the Banja Luka Faculty of Philology and leader of Poetic theater "Saputnici " (Fellow Travelers) which is one of the most deserving for giving the audience an opportunity to remind them of the work of one of the giant of Serbian literature, in one authentic way.

muzicko-poetsko-veceBesides members of the poetic theater "Saputnici", Milica Samaradzic, Ivan Lakic, Ognjen Kocic, Milan Majkic, Natasa Savic (piano), Bojana Vucen, Aleksandar Ivanic, Marina Ritan, who presented a collage of texts and poetic achievement of M. Crnjanski, there was also performance of Albina Smajlovic (soprano), accompanied on piano by Lejla Handukic. Young artists performed two compositions for soprano and piano titled "Trag" (Trace) by Stanko Sepic and "Serenata" by David Mastikosa, also inspired by the lyrics of the famous writer.

The main goal of the organizers of the evening was to approach the literary work of Milos Crnjanski to nowadays time which was, as the participants of this cultural event said, always pervading through his work in which he was strive to touch the most distant appearances, both in space and time.

"This is a sign, a call to young authors to devote more attention to the great poets like Milos Crnjanski and to give a new meaning to the timeless art, to adapt it to modern days, to make it closer to the readers, and, therefore, to enrich our cultural heritage," explained David Mastikosa .

Assistant at the Faculty of Philology in Banja Luka and the head of Poetic Theatre "Saputnici" Andreja Maric explained how their members present literary works to the public.

"Members of the poetic theater have special approach to any topic that involves certain elements of theater, acting, audiovisual effects etc. In this way, with selected collage of various texts, literary work of certain writers or literary epoch approach to the young, modern readers who, I must say so, are more and more estranged from the book. "

 

Poetic theater "Saputnici" has been working for two years as part of the Faculty of Philology in Banja Luka (established in May 2014) and brings together students from Serbian, Russian and Italian language and literature. Its members are trying to preserve and revive memories of the great writers of Serbian literature.

So far they have implemented two literary evenings. The first titled "One Thursday at Isidora", where they revived the atmosphere of a literary salon of Isidora Sekulic from the beginning of the twentieth century. This theatre is named after the title of the first book of this eminent writer.

The second evening entitled "Material for a one sad song" was organized in November 2014 and it was dedicated to the celebration of the one century since the outbreak of World War I.

 

  • 1
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 2
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9

PREDSJEDNIK JEVREJSKE ZAJEDNICE BOSNE I HERCEGOVINE JAKOB FINCI POSJETIO JEVREJSKI KULTURNI CENTAR “ARIE LIVNE”On Saturday, March 13th, 2016, in Jewish Cultural Center ˮArie Livne“ was held a meeting during which were present the president of the Jewish community in Banja Luka Arie Livne, the president of the Jewish community in Bosnia and Herzegovina Jakob Finci, the director of the Center Đorđe Mikeš and the administration representatives. The main themes of the meeting were defining the future common activities between Jewish municipalities in Bosnia and Herzegovina, strengthening the collaboration and other important questions for the functioning of the Jewish community in Bosnia and Herzegovina.

Wednesday, 23 March 2016 07:40

PURIM

ČESTITKE POVODOM PURIMA

NAJRADOSNIJI MEĐU JEVREJSKIM PRAZNICIMA


Arie LivneČlanovima Jevrejske opštine Banja Luka, predstavnicima Jevrejskog kulturnog centra “Arie Livne” te jevrejskom narodu u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovini i van granica zemlje je čestitku povodom jednog od najvećih jevrejskih praznika Purima uputio predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne.
“Želim da ovaj veliki praznik jevrejski narod proslavi u miru, radosti, okružen ljubavlju svojih nabližih, prijatelja. No, smatram da on pripada i svima onima koji žele da žive jedni pored drugih uz puno uvažavanje vjerskih, religijskih, nacionalnih različitosti”.

Djordje MikesDirektor Jevrejskog kulturnog centra “Arie Livne” Djordje Mikeš se pridružio čestitkama rekavši, da je Purim praznik koji se slavi tradicionalno, u proljeće i da mu se najviše raduju djeca.
“Ovo je jedan od najvećih jevrejskih praznika koji se obilježava organizovanjem karnevala, raznih manifestacija, predstava gdje su djeca glavni akteri. A, proljeće je svakako simbolika dolaska nečeg razigranog, lijepog, novog.”

EstherPurim je praznik koji podsjeća na izbavljenje Jevreja koji su bili u opasnosti od istrebljenja u Perziji, za vrijeme cara Ahašvera, a o čemu se govori u Knjizi o Esteri ili na hebrejskom “Megilat Ester”.
Naime, Jevreji koji su bili odvedeni u vavilnsko ropstvo, u šestom vijeku prije nove ere našli su se pod persijskom vlašću kada su Persijanci osvojili Vavilon. Prelijepa, mlada Jevrejka Estera, koja je živjela bez roditelja u Persiji pod starateljstvom ujaka Mordehaja ( jednim od jevrejskih pravednika – pravednici su u hebrejskoj tradici poznati pod imenom “cadik”) je protiv svoje volje odvedena u harem cara Ahašvera. On je od svih žena najviše volio Esteru, ali mu ona nije ništa odala o svom jevrejskom porijeklu. Veliki carski vezir Haman je imao plan da pobije sve Jevreje koji je , pak, osujećen zahvaljujući Esteri. Mlada Jevrejka je uspjela da nagovori cara Ahašvera da za novog vezira postavi Mordehaja, Esterinog rodjaka i očuha koji je radio kao dvorski službenik. PurimNa taj način je Jevrejima bilo omogućeno da se obračunaju sa svojim neprijateljima, a dan pobjede je proglašen praznikom gozbe i veselja.
Ime praznika potiče od riječi “ kocka” koja upućuje na “bacanje kocke”, jer je na taj način Haman odredio datum kada će da uništi Jevreje. Slavi se svake godine, 14.og dana mjeseca adara po jevrejskom kalendaru koji obično pada krajem februara ili u martu mjesecu. Kao i Hanuka i Purim ima više nacionalni nego vjerski značaj i spade u grupu praznika koji nisu strogo regulisani u Tori. U tom smislu je dozvoljeno raditi na ovaj praznik iako u nekim dijelovima jevrejske zajednice postoje ograničenja po ovom pitanju.
purimNajveseliji je od svih jevrejskih praznika i širok je spektar načina na koji se organizuje njegova proslava. Tradicionalno se čita priča iz Knjige o Esteri, uveče i sledećeg jutra ( Purim kao i svi drugi jevrejski praznici počinju uveče, po zalasku sunca). Tokom čitanja se galamom ismijava ime ozloglašenog carskog vezira Hamana za šta se koristi posebna čegrtaljka poznata pod jidiš imenom “grager”. Organizuju se proslave po kućama, priredbe, maskenbali, davanje poklona u hrani i piću. Trouglasti kolačići punjeni voćem zvanim hamantašen, koji podsjećaju na Hamanov trouglasti šešir, su posebno popularni i uobičajeni. Mnogi se oblače u maskirne kostime i nose maske.
Četiri glavne aktivnosti ( dobra djela ili tzv. micve) odlikuju Purim, a to su : zajedničko čitanje Knjige o Esteri, davanje poklona sa hranom prijateljima, dobrovoljna davanja za siromašne i praznična trpeza.

 

 

Tuesday, 29 March 2016 18:34

NOBELOVAC I JA

U KULTURNOM CENTRU BANSKI DVOR ODRŽANA PREDSTAVA “NOBELOVAC I JA” POD POKROVITELJSTVOM JEVREJSKOG KULTURNOG CENTRA “ARIE LIVNE” I KONZULATA SRBIJE U BANJA LUCI

Pod pokroviteljstvom Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ i Konzulata Srbije u Kulturnom centru Banski dvor je održana predstava „Nobelovac i ja „ u kojoj glavne uloge tumače Jelisaveta Seka Sablić, Branko Vidaković Bane, a u režiji Stefana Sablića. Medju počasnim zvanicama su bili predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne, konzul Srbije Vladimir Nikolić te brojne zvanice iz javnog, kulturnog života grada. Sat i po vremena je trajala ova čarolija, urnebesna komedija kako su je okarakterisali glumci, koju je publika nagradila višeminutnim i gromoglasnim aplauzom. Gospodin Arie Livne se u ime organizatora potom zahvalio glumcima, gostima, publici rekavši, da je Jevrejski kulturni centar „Arie Livne“ uvijek spreman da podrži kulturne dogadjaje koji su od značaja za grad, Republiku Srpsku, region.

URNEBESNA KOMEDIJA KOJA RUŠI STEREOTIPE
 

Nobelovac i jaPozorišna predstava „ Nobelovac i ja“ govori o oživljenoj, srednjoškolskoj ljubavi koja, kada se dogodi u zrelim godinama, može da ima veoma zanimljive i nadasve komične posljedice. Priča je izuzetna, nije tipčna, a što znači da odstupa od uobičajenih scenarija čija je tematika emocija izmedju dvije osobe. Kako rekoše kritičari, „toliko životna, moguća, ubjedljiva“. Evo, šta su nam o predstavi, pozorištu, glumačkom, privatnom životu rekli naša eminentna glumica, Jelisaveta Seka Sablić i prvak Narodnog pozorišta u Beogradu Branko Vidaković Bane.

Fakultet dramskih umjetnosti u Beogradu je diplomirala 1965.godine u klasi Mate Miloševića kao najbolji student i od tada do danas je aktivna glumica. Što znači preko pedeset godina predanog rada, brojne uloge po kojima je postala zaštitni znak domaćeg glumišta i brojne nagrade. Dovoljno je reći „Zlatna arena“ u Puli za ulogu u kultnom filmu „Maratonci trče počasni krug“ 1982.godine, „Velika Žanka“ za životno djelo 2008.godine, „Dobričin prsten“ za životno djelo 2010.godine, „Zlatni ćuran“ za životno djelo i da ne nabrajamo, jer je spisak podugačak. No, Jelisaveta Seka Sablić o nagradama ima sledeće mišljenje.
Jelisaveta Seka Sablic„Znate, ja sam neko ko je mnogo radio i ko i dalje radi. Ali, mislim da mi ne pripadaju tolike nagrade za film, jer ja jesam snimala, ali ne toliko filmove već više drame, humorističke serije. Ali, je i donekle pravično pošto sam i dalje aktivna. Imam nekoliko predstava u kojima trenutno igram. Evo, i u ovoj „Nobelovac i ja“ koju jako volim. Pa, ako ćemo gledati, onda sam zaslužila te nagrade, jer sam i dalje u akciji. Nisam posustala. A, glumca koji radi, dokle god je još živ i zdrav, treba, jel,da, pozdraviti“, prokomentarisala je u svom stilu Sablićeva.
O predstavi „Nobelovac i ja“ kaže da je postala i jedna od njenih omiljenih iako glumci nisu za favorizovanje odredjenih uloga, jer su, kako reče, u svaku od njih ugradili i ostavili dio sebe, pa se teško opredijeliti.
„ Ovo je predstava koja je radjena prema romanu američkog pisca M.Finemana. Nije vezana za Beograd, za naše prostore. Puno govori, ima poruku, bulevarskog je, da tako kažem, karaktera. Jedna urnebesna komedija koju će uskoro moći da vidi i publika u Americi, jer uskoro putujemo“.
Pojedini je nazivaju „kraljicom komedije“, ali glumica ne dijeli mišljenje javnosti i kritičara u cjelosti, da je komedija njeno glumačko opredjeljenje. I ne misli da joj pripada ekskluzivno pravo da sebe nazove jednom od najboljih komičarki.
„ Da vam kažem, ja sam lično mnogo jača u drami nego u komediji. Ali je komedija bila u potražnji zadnjih trideset godina, a drama je prognana sa malih ekrana i pozorišnih scena. Ja samo imala sreću da imam dar za tu vrstu glumačkog izražavanja, pa sam se uklopila u to vreme i tako je došlo do te popularnosti i prepoznatljivosti. No, imate amaterska pozorišta čiji članovi tako dobro izvode komične predstave da nemate pojma kako znaju da zasmeju. Ja u njoj dobro plivam, što bi se reklo, ali bez drame nema pravog glumačkog angažmana. Ona je ta gde glumac daje i više od svojih mogućnosti, ona nudi lepotu, a da ne pričam o tragediji. No, to su već izumrli žanrovi. Imate glumaca koji su se isključivo fokusirali na tragediju, pa se dogodilo da su vremenom nestali iz profesije.“
Kaže da je njen privatni život nezanimljiv, nimalo glamurozan iako fanovi vole da prate ne samo glumački već i privatni život omiljenih glumaca.
„ Znate, scena je odvojiva od mog privatnog života koji je nezanimljiv, da tako kažem , sindikalan. Svako od nas ima svoju publiku i ona bi da upozna i nešto što se krije iza pozorišnih zavesa, malih ekrana. Ali, tu, bar što se mene tiče, nema ničeg pompeznog. Jer, scena je ta koja je glumački rendgen. Kroz naš nastup na sceni se sve može da vidi. Naša ličnost, naše mane, vrline. Iako glumimo neku drugu ličnost. Scena sve otkriva, a scena mi je pomogla i da shvatim mnoge stvari u životu. Privatno, ja sam zadovoljna i ponosna na moju porodicu. Toliko o mom privatnom životu“ stav je Sablićkin koja se slatko nasmijala na pomen riječi „glamur“.
„ Ma, kakav glamur, crveni tepisi i slično. Pogledajte samo šta sve nosim sa sobom. Te kofere koje vučem sama, rekvizite. Nema tu nikoga da to čini umesto mene.“
Glumački posao je za publiku čarolija. No, on je kao i svaki drugi stresan. Nekada toliko, da glumac poželi da odustane. I Jeisaveta Seka Sablić je imala u glumačkoj karijeri trenutke suočavanja sa pitanjem ,„ biti ili ne biti“.
„ Da, kada sam bila mladja imala sam te momente. Krize. Pitala sebe, da li sam dorasla poslu za koji sam se opredelila. Pa, sam se tešila, da će se ako zakažem naći nešto drugo da se radi. Sva je sreća da sam se u tim godinama promišljanja i dilema odmakla od teatara koji me povredio. I kada sam to prevazišla moj profesionalni angažman je krenuo uzlaznom putanjom. Znate, nije se dobro grupisati u glumi. Mislim da razumete šta hoću reći. Postojala je skupina glumaca u to vrijeme kao što su bili Olivera Marković, Rade Marković, Miodrag Petrović Čkalja i još njih koji su činili tu grupu. I koja je sjajno funkcionisala. Ali, kasnije su se stvari promenile. Ja sam se udaljila i počela samostalno da delujem. Potpuno sam sama, nisam vezana ni za jedno pozorište, ali u nekoliko njih imam predstave. I to je jako dobro.“
Podsjetimo, glumica je već bila gost Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“, a poznato da je da je aktivna i u beogradskoj jevrejskoj opštini.
„ Moja majka je Jevrejka i ja sam srećna osoba što imam taj rezervni identitet. Nije slučajno što se kod Jevreja poreklo računa po majci. I to nije zato što su tako odlučili Jevreji već zato što majka daje život, pečat, usmerenje. Majka je ta koja će da nas obeleži za celi život. Jer, njena je uloga kompleksna. Bila sam jedno vreme aktivna u beogradskoj jevrejskoj opštini, članica u nekim telima, upravnim odborima, a sada to više nisam. Zapravo, ja uvek odgovorim na poziv iz opštine, odazovem se humanitarnim akcijama. I predstavu „Nobelovac i ja“ smo izveli u opštini, u otežanim uslovima, jer tamo nema scene.“

Branko Bane VidakovicPrvak Narodnog pozorišta u Beogradu Branko Vidaković Bane je diplomirao na Fakultetu dramskih umjetnosti u Beogradu 1983.godine, u klasi profesora Predraga Bajčetića. Do sada je snimio preko pedeset filmova. Filmska ostvarenja kao što su „ Savamala“, „ I to će proći“, „Balkanaska pravila“, „ Još ovaj put“, „ Mi nismo andjeli“, „Flešbek“, „Sedam i po“ su dio velikog filmskog opusa. Pamtimo ga po ulogama u televizijskim serijama, „ „ Kamiondzije 2“, „Dome slatki dome“, „ Sivi dom“, „Otvorena vrata“, „Gore dole“ i druge. Pozorište za njega ima posebnu težinu, jer, kako reče, glumac se na sceni daje svim svojim bićem i to nije nimalo lako.

Biti prvak Narodnog pozorišta u Beogradu je privilegija za svakog glumca. No, Bane, je spontan, komičan, buntovnik te su i njegovi stavovi, promišljanja o glumi, glumištu u skladu sa njegovim duhom.
„ Prvak sam i to je svakako jedan uspeh za mene. Za glumca uopše. Posebno kada se ima u vidu renomirana kulturna ustanova kakvo je Narodno pozorište. No, ja glumim preko trideset godina. Glumio sam i dok sam bio student i moram da konstatujem, da je naša profesija ušla u jednu malo tužnu priču. Ja sam uvek slovio za nekog ko nema dlake na jeziku. A, šta sad da radim!? Naime, ja sam za onu varijantu razmišljanja, da nas ima dovoljno malo, toliko da smo samo složni mogli bi okrenuti situaciju u svoju korist. Mislim na status glumca danas. Materijalni. U svakom pogledu“.
Svoje stavove o stanju u glumi ne smatra pesimističnim već realističnim. A, i kritike koje se mogu čuti na njegov račun, a tiču se glume u humorističkoj seriji „ Kursadžije“, jer to prema mišljenju pojedinih nisu angažmani za nekoga ko slovi za prvaka glumišta, ima svoje mišljenje.
„ Znate, kada mi plata bude tri hiljade maraka u matičnoj kući onda ću prestati da glumim u tim, kako rekoše, prozaičnim, površnim, nekim serijama koje nemaju umjetničku veličinu. Tako vam stvari stoje sa mnom“, duhovot je Vidaković. Kaže, da, i kada je glumac dobro nagradjen, kada nema problema sa plaćanjem računa je na sceni pod pritiskom.
„ Vi se dajete publici toliko da to zna da bude strašno. Ponekad se pitam, šta to tera, nas, glumce da uprkos svim sa čim se suočavamo nekako izadjemo na scenu, uspevamo da amortizujemo probleme. No, moram reći, da je gluma bila i ostaće moja terapija, a isto mislim i na publiku. Da i ona ima takav osećaj. To uzajamno davanje i uzimanje čini ovu profesiju posebnom. Mene je gluma učinila boljim i plemenitijim čovekom. Gluma zahteva da svoje mane iskoristiš da prerastu u vrline. Taj proces te pretvara u iskrenijeg i otvorenijeg čoveka. Ljudi se iz raznih razloga bave glumom, ali jedino što vam ona pruža jeste -muka. Nije znate baš prijatno svako veče svoju utrobu pokazivati drugima. Ali, za razliku od onih koji sede u mraku i možda kriju mane, glumac je onaj koji otvoreno govori o svojim nedostacima i vrlinama. Ljudi potroše ceo život, a kada dodju do kraja shvate da su možda trebali da „idu ka unutra“. Glumcu se to ne može da desi, jer je prinudjen da se bavi sobom na najneposredniji način“, Vidakovićevo je poimanje glume.
Nije mogao, a da se ne osvrne sa nešto više analize u vezi angažmana u serijama „Gore –dole“ gdje je glumio lik Stoleta i „Kursadzijama“ i uloge Janeza.
„ Šta je tu čudno da glumim u „Kursadzijama“ kako bih malo osvežio budzet. Čaršija je ovde mala ma kako izgledao grad veliki. A, pošto je bara mala, a mnogo krokodila onda je nekima zasmetalo što su „Kursadzije“ uspele da naprave posao, organizuju turneje i u Australiji. Ja ne vidim tu ništa sporno niti nečasno. Mi, glumci, se bavimo svojim poslom i ništa više. Baveći se jednom laganom formom dotakli smo našu realnost. A, i jedini smo koji se zezamo na temu vlasti, političara, a da se oni čak i ne bune. Drago mi je što smo uspeli da sve te kritike prevazidjemo i opstanemo.“
Mnogo je filmova u kojima je ostvario zapažene uloge, serija. Jedna od njih je svakako „Sivi dom“ za koju Vidaković kaže, da je snimljena u sklopu Dečijeg programa Radio televizije Beograd uprkos činjenici što je slovila za „kontroverznu“. Nimalo dječiju. Aludira na negdašnju posvećenost snimanju filmova, tv serija u čemu je bila velika podrška države.
„ Vezan sam i za pozorište i za film. Ne mogu da se opredelim. Znate, nema bioskopa. Nestaju. Recimo, u Novom Sadu i Nišu više ne postoji bioskop. Do devedesetih sam snimao tri do četiri filma godišnje. Odigrao oko tridesetak uloga. A, od tada svega sedam. Onda je nastupio period kada uopšte nisam snimao, a sada po jedan film godišnje. Ne , ne volim da kukam i mrzim kad glumci plaču nad svojom sudbinom. No, ne mogu da ne kažem, da je država prepustila stihiji jedan važan segment, jedan medju važnijim, a to je kultura. A, ja opet ne znam ništa drugo da radim osim da glumim. Možda muzikom, jer taj talenat nisam dovoljno iskoristio, a njome sam se bavio do srednje škole.“

 

  • 123bb91d8af68e5c3c61705fcb3905aae9158b9ac69f7ab1da28f34636d6ef0e
  • 1b55cc8d4dfb3c68db494cc46ff6d9642c9625b06b6559dd9f71059ec906dcdb
  • 1c3cf328472d525a334eb631251995075c08dab4ff3317801396d7bbb0234635
  • 20ee2dad670db9f39cf384e33fc127fe3fb3d4681db4a4d2ae610614d0f139b6
  • 3e5484d8ada41bd06dd00e9004d87289b74362e082d93ee4cd88b471d1cf2be8
  • 5249deb762e601fd43a9ac171ad72faf1cbe9beb6618bec93d24dfbc07a598a9
  • 5336363ad5fef70ddeaac7db64cf9d200b7be3c0c9fb240bf4e73d0702ca69d1
  • 694b4e2616d075d44375f2238bc5af06374d1cd84413fc1c6efa09c670b4afdc
  • 7a5ab40b1bf7be311ba87413ded76705183025ecaf2a23f842a31ac020d8f0a0
  • 8293f90fe62a0ec98261c04b4198278ec99d8f99bcbbad4473869290afc88ed6
  • 90f6cb181abe06e1d7c1efa88712c522072831147230f6dcf17479d7c51ea609
  • ad7ec1acf433602eac163024d510535c09b3995fea2c3c315f74296955be007d
  • b74b36f7c42e464458234a70ec19a2e2b13c924f3a7a21359f869411229f4fb1
  • ce1d879b5c534a10e7b8a7f60914173c82be0edc4f48bff0aab5edd380764098
  • d636d30f81475fd6940f57e73e8f53daa45002d3d84611dd5f1bb2d2009be7e4
  • db1148061fb3637559269824e311b624f79a85c2241e86775fa477ca759db845
  • e3cdf26cf82017025ca7922445f63c81bbaa96ee256557e08de855ac983a4502
  • e9bd4301dca493104df155f6c8514cfbe5671c2608d5203d76f212f5aa9d6b5d
  • f1b4c34d1555a0b02f12ed1c7949de7a8a364d1745649f638c813f59e7606e31

Direktor i vlasnik „Opus Conmusica“ Dragana Banjac govori o značaju muzičkog obrazovanja za djecu i radu sa najmladjima

MUZIKA IMA VELIKI UTICAJ NA INTELEKTUALNI RAZVOJ DJECE

Institut za moderno muzičko obrazovanje „Opus Conmusica“ Banja Luka osnovan je prije dvanaest godina i franšizni je partner evropskog Instituta za moderno muzičko obrazovanje već šest godina. Centralni Institut je u gradu Ajzenahu, u Njemačkoj koji je poznat kao grad velikana ozbiljne muzike Johana Sebastijana Baha. Ima svoju mrežu u Njemačkoj, Litvaniji, Španiji, Čehoslovačkoj, a muzička škola u Banja Luci je zastupnik ove vrste programa muzičkog obrazovanja za naše govorno područje.
Dragana BanjacDirektor i vlasnik „Opus Conmusica“ je Dragana Banjac koja je završila srednju muzičku školu „Vlado Milošević“, a potom studije klavira na Muzičkoj akademiji u Novom Sadu. Ideja o otvaranju muzičke škole je nastala na početku njene karijere.
„Moja želja je bila da ponudim nešto novo banjalučkoj publici , a i šire. Naime, muzička pedagogija na evropskim prostorima je evoluirala, dogodile su se promjene, pojavile su se inovacije. Naročito u oblasti ranog muzičkog obrazovanja. U najranijem uzrastu muzika ima veliki uticaj na intelektualni razvoj djeteta. A, istraživanjem na tu temu se bavio više od 30 godina Asmus Hintz, profesor na Akademiji za muziku i medije u Hamburgu. On je autor projekta „Conmusica“ i „Max i Mia“ koji imaju definisan program za rano muzičko obrazovanje. Programe koje smo ,autorizovane, preuzeli na osnovu ugovora o franšizi omogućavaju učenicima da upoznaju muziku raznih naroda i poznate kompozitore“.
Naziv „ moderno“ podrazumijeva širok spektar muzičkog obrazovanja koji se organizuje po posebnom planu i programu.
„Jedan od naših prioritetnih zadataka je uključiti što veći broj najmladjih u svijet muzike, a naučno je dokazano da su djeca koja se bave muzikom i prilično talentovana za matematiku, pisanje, lakše se socijalizuju. Pedagoški pristup našeg instituta u školovanju najmladjih je takav, da on pomaže djeci da šire vidike, on ih oplemenjuje. Moram reći i to, da se naši učenici uče ne samo da sviraju nego i da slušaju muziku, da se pravilno ponašaju na koncertima, jer se takvim pristupom stvara moderna, obrazovana muzička publika“, naglasila je Dragana Banjac.
Upis traje tokom cijele godine i nije ograničen starosnom dobi djeteta. Najveće interesovanje je za predškolske programe. Cilj „Opus Conmusica“ je da se pruži mogućnost školovanja velikom broju zainteresovanih.
„Naš najmladji član ima dvije godine. Imamo šest nivoa muzičkog obrazovanja. Ide se iz jednog nivoa u drugi, po nivou stečenog znanja, i ne vodimo se kalendarom . To znači, da ako neko brže napreduje može da predje i brže nivoe muzičkog obrazovanja”, pojasnila je Banjac način funkcionisanja Instituta za moderno muzičko obrazovanje “Opus Conmusica”. Naglasila je važnost brojnosti mladih talenata, jer je u tom slučaju olakšana selekcija odnosno veća je mogućnost prepoznavanja talentovanih , mladih muzičara.
Ona je predočila, da su svi profesori koji rade sa učenicima akademski obrazovani, većinom na Akademiji umjetnosti Banja Luka. Da, prema uslovima Ugovora o preuzimanju franšize profesori pohadjaju seminare koji održavaju eminentni profesori sa Instituta u Njemačkoj i koji se održavaju u Banja Luci ili Ajzenahu.
„To je dragocjena razmjena iskustava koje rad „Opus Conmusica“ čini još kvalitetnijim. Jer, naš instutut je iškolovao kadrove koji su danas studenti na Akademiji umjetnosti u Banja Luci, a ima ih i vani i mi smo ponosni na to. Zapravo, ja kao direktor i vlasnik sam zahvalna što imam kvalitetne saradnike i što svi zajedno činimo jedan tim koji se zove „Opus Conmusica“.
Koncerte i javne nastupe održavaju nekoliko puta godišnje.
„Da, nastupamo često i naši su koncerti posjećeni kao što su i oni koje smo do sada organizovali u Jevrejskom kulturnim centrom „Arie Livne“, a kao što je i ovaj koji je organizovan večeras. Mi smo već stari znanci, imamo dobru saradnju koju ćemo i dalje održavati na obostrano zadovoljstvo“.
Institut za moderno muzičko obrazovanje „Opus Conmusica“ kao franšizni partner ima i vlastitu izdavačku djelatnost i sve knjige su prevedene i na naš jezik.

  • image-17fb7b4e2cdb52e13365cc168f9930154e84f1510479a18da9dbb4069caaca2f-V
  • image-38909f59b6d5d6824d888ceabdb8ae8725b80e1d23ce3b7652ed0861717b4d6e-V
  • image-39931f8c0fd09081d8ecb24fc733706528a77de3cdfae76cafd486cd036edf42-V
  • image-41e9dfbd52cd5dda20bcecb1d280924fba00b3bbb2cf175ea3dbe061d7b874af-V
  • image-451905d08b9ec2d51a3305d5b23f75fcefa07bb96fa93f85b85c5dfa8c4f6f8b-V
  • image-4a1809eb43639dfedd3ba821d1537c257f43869e90627086a79fa26f269a710e-V
  • image-4b6563a8ea2561399b54f5d642e3e7e446f43d8e5d1d47f61c39dccacb98b795-V
  • image-609184a7c927d80d4c6fd0bc2318e637ec484950f7dc8d6617c8ae99b9e6a817-V
  • image-67ff09a44eaeadafb5615f40a80145719bc6c292d36baf0ff77035b783a525b9-V
  • image-69d28ec000c6013bcba822a13bb07c06e1d1797b4f81034c949cc1e389f056c8-V
  • image-95978d871b2fd1a50f18f9b5277a2472afcaa6f2360919f2cebc7f912baf7a19-V
  • image-9b2a7fe5d33cc49aa9a94c81bb7af3f570f4e84493b212965d086c64e8e53340-V
  • image-a3dbba09a6b68365f8a422e9ed45cf4c5bef9890a65eda93ae80bbb5ab5b1495-V
  • image-b3fb3355af5ed55073bff045643f1591df1f7a20cae4219cca5d903ffda6e2b8-V
  • image-d68dc272887c2da24cb3d2cfbbc0f971d80e31382e6035e646ab9e6e82b3f7ed-V
  • image-d737cfb5384c77249d2602775dd067bf37fd3a255bc7b84f36927327d2e40b87-V
  • image-db7adf0b9466d21e2b02f41c8c7c8539b2fb494e701c5fc2dc98315375710c6f-V
  • image-f5e75dc627b293feb97085344de8e5809e0b09c834906ba92a146cd8b05dba60-V
  • image-fd4c38e20830b4357007acc00f4578f731850641e7e38be23d029b722d5be3ac-V
  • image-fdc2a137a5c68e71e912ac321bfe2fae30d1b3e4c67829aad639ec63a6f38b7c-V

U organizaciji Koordinacije židovskih opština Hrvatske i uz podršku Srpskog nacionalnog vijeća, u Jasenovcu je 15.04.2016. godine održana komemoracija žrtvama genocida počinjenog za vrijeme vladavine NDH. Ovim činom je obilježena i 71. godišnjica proboja jasenovačkih logoroša. Predstavnici Jevrejske zajednice Hrvatske, predstavnici Jevrejske zajednice Bosne i Hercegovine, delegacije Republike Srpske koju su činili, predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne, direktor Sekretarijata za vjere Republike Srpske Dragan Davidović, direktor Jevrejskog kulturnog centra Arie Livne Djorde Mikeš i uz prisustvo bivšeg predsjednika Republike Hrvatske Ive Josipovića su položili vijence na spomen obilježje i poklonili se jasenovačkim žrtvama.

POŠTOVATI EVROPSKU TRADICIJU ANTIFAŠIZMA ISTORIJSKI JE ZADATAK

Predsjednik jevrejske opština Banja Luka Arie Livne je rekao , da je posjeta Jasenovcu u njemu izazvala težak osjećaj , sjećanje na žrtve, sjećanje na ubijene članove porodice Livne u Holokaustu medju kojima je i njegova majka Ilona Vajs, spaljena u zloglasnom logoru Aušvic.

Jasenovac„Znate, možda će mnogima zvučati nestvarno ovo što ću reći, ali, vjerujte mi, svijetu prijeti velika opasnost od nadolazećeg fašizma i neonacizma. Znate, nakon strahota Holokausta je normalnom čovjeku nezamislivo da bi se one mogle ponoviti. No, uvijek se nadje neko ko može pokrenuti lavinu nesreće, tragedija i to itekako treba imati na umu. Zato smo i došli posjetiti Jasenovac i uputiti poruku javnosti, da se zločini ne smiju zaboraviti i da se čini sve da se ne ponove“. Gospodin Livne je posebno naglasio značaj upoznavanja omladine sa zločinima koji su se dogodili u Jasenovcu u svjetlu istorijskih činjenica.
Predsednik Koordinacije jevrejskih opština Ognjen Kraus je izrazio neizmjerno saosjećanje sa sunarodnicima i pripadnicima Srba i Roma koji su stradali u Jasenovcu.
ognjen kraus„Ova komemoracija je odvojena od državne, jer je u Hrvatskoj, moram konstatovati, u toku revitalizacija ustaštva. On je naglasio, da datum odvojene komemoracije nije želio da mijenja, jer da bi se to dogodilo mora se, po njemu, i u hrvatskom društvu nešto da promijeni. Ovo je lavina koja se kotrlja duže od godinu dana i to nas podsjeća na ono što se dogadjalo u NDH 1941. godine, a počelo je 1933. godine u Njemačkoj. I ne želimo da se to ponovi”.
Bivši predsjednik Republike Hrvatske Ivo Josipović je podsjetio, da je bio jedan od rijetkih koji je u Hrvatskoj govorio o „ustaškoj zmiji“ te da su reakcije na njegove izjave, upozorenja protumačene kao obična propaganda.
„Moje lično mišljenje je da dogadjaji u Hrvatskoj, mislim na aktuelna zbivanja, incidentne situacije čiji su akteri skupine koje žele da unesu nesigurnost, govore u prilog onome na šta sam upozoravao svo vrijeme. Danas smo u jednoj ozbiljnoj situaciji gdje se mijenjaju vrijednosti. Ne govorimo o prošlosti već o budućnosti, da li će ova naša lijepa domovina poštovati evropsku tradiciju antifašizma ili će se prikloniti snagama za koje smo mislili da su sišle sa istorijske scene“.
Direktor Sekretarijata za vjere Republike Srpske Dragan Davidović je stava, da pobjeda istine o stradanjima u Jasenovcu ima dalekosežan istorijski značaj za generacije koje stasavaju na ovdašnjim prostorima i uopšte za sagledavanje prave istine o stradanjima srpskog, jevrejskog, romskog naroda za vrijeme vladavine NDH.
„Ako istina pobijedi na Jasenovcu, nadam se da će pobijediti i ona koja se se odnosi na druga stratišta i time konačno dati pečat istorijskoj činjenici, da je u periodu 1941-1945. godine u NDH počinjen veliki genocid“.
Direktor Jevrejskog kulturnog centra Djordje Mikeš, čiji su članovi porodice takodje stradali u Holokaustu, je posjetu Jasenovcu doživio kao svaki čovjek koji koji je svjestan težine zločina koji se dogodio.
„Osjećam strašnu dozu pijeteta prema jasenovačkim žrtvama, uz jedan osjećaj koji je bio prisutan kod mene, a i kod drugih. Naime, kada se približavate logoru Aušvic, vi odmah imate utisak da se radi o memorijalnom kompleksu koji govori o svemu što se u njemu dogadjalo. Tu su barake, koje se održavaju, te drugi istorijski momenti vezani za Holokaust. Ovdje, u Jasenovcu, sve je izgledalo tako mirno, bez posebnih obilježja koja govore da se radi o mjestu gdje je stradalo toliko ljudi. Izuzev, naravno, spomenika. Smatram, da bi se o tome trebalo povesti računa .“
Komemoraciji u Jasenovcu su prisustvovali poslanik italijanske nacionalne manjine Furio Radin, predstavnik Antifašističke lige Hrvatske Zoran Pusić te predstavnici više ambasada u Hrvatskoj, medju ostalim i ambasadorka Izraela Zina Kalaj Klajtman i austrijski ambasador Andreas Videnhof. Molitvu za mrtve, kadiš, predvodio je glavni rabin za Hrvatsku Lucijano Moše Prelević.
Podsjetimo, osmog maja ove godine će predstavnici Vlade Republike Srpske i Vlade Srbije, odlaskom na mjesto stradanja jevrejskog, srpskog, romskog naroda sa ove strane Une, zajednički da obilježe dan sjećanja na jasenovačke žrtve.

  • 038696
  • 038697
  • 038698
  • 1104892781
  • 20160415170309_365210
  • Jasenovac-2
  • jasenovac
  • jasenovac2-jpg_660x330
  • jasenovac3-jpg_660x330
  • ognjen_kraus

Arie LivnePresident of Jewish Community Banja Luka, Arie Livne, anent one of the biggest Jewish holidays Passover, sent his honest congratulations to the members of Jewish community, management of Jewish Cultural Center ‘’Arie Livne’’, Jewish people in the Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina and all over the world.
‘’I wish you to celebrate this big Jewish holiday surrounded by love of your loved ones and friends in peace, happiness and prosperity. Passover is one of the oldest and most joyful holidays. I will remind you that for more than 3 million years Jewish people have been celebrating miraculous release from enslavement. This holidays is a symbol of liberation, personal and national freedom, rights to freedom and dignified life in peace.’’
Mr. Livne emphasized that this symbolic holiday belongs to other nations too, because freedom, peace and love are universal categories for all people.

Friday, 22 April 2016 06:57

SREĆAN PESAH!

PESAH-SIMBOL OSLOBODJENJA, LIČNE I NACIONALNE SLOBODE, POBJEDE NAD ROPSTVOM, SIMBOL PRAVA NA SLOBODU I DOSTOJANSTVEN ŽIVOT U MIRU

SREĆAN PESAH - HAG PESAH SAMEAH!

PesahJevrejski praznik Pesah se praznuje u znak sjećanja na oslobadjanje Jevreja iz Misirskog ropstva ( hebr. Micrajim-Egipat). U hebrejskom jeziku se Pesah još naziva : Hag ha-macot (praznik beskvasnih hljebova, prijesnih hljebova), jer je u vrijeme praznika izričito zabranjeno jelo sa kvascem, pa čak i posjedovanje bilo čega kvasnog. Naziva se još i Z’man Herutenu (praznik naše slobode) i Hag Ha’aviv (praznik proljeća) zato što uvijek pada u proljeće (hebr. Aviv-proljeće). Po jevrejskom lunarnom kalendaru praznik počinje 15. , a završava 22. nisana. On je jedan od tri hodočasna praznika kada svi Jevreji, koji imaju mogućnost, hodočaste u Jerusalem. U vrijeme postojanja Hrama je svaki punoljetan muškarac bio obavezan doći u Sveti grad.

TRADICIJA I OBIČAJI VEZANI ZA PESAH
Pripreme za praznik – pospremanje kuće, pripremanje „macota“

Happy PassoverSastojale su se od detaljnog proljetnog spremanja kuće, pranja i čišćenja svih prostorija, od podruma do tavana, da bi se iz kuće otklonili i najmanji tragovi kvasne hrane. Uoči praznika domaćin obavlja poslednju provjeru čistoće. To je obred sakupljanja ostataka kvasne hrane, tzv. „hameca“. Nakon povratka sa večernje molitve, domaćin uzima perušku i papirni fišek i kreće u obilazak svih prostorija kuće. Prate ga domaćica sa svijećom i djeca za koju je ovaj običaj svojevrsna zabava. Pošto je kuća ranije očišćena i sav“ hamec“ uklonjen, a da bi se propisani obred obavio, domaćica ostavlja na vidna mjesta komadiće hljeba, a domaćin ih pronalazi i peruškom ubacuje u papirni fišek. Običaj je da se pronadjeni „hamec“ spaljuje sledećeg jutra bacanjem u peć ili javnim spaljivanjem na vatri koja se ložila u dvorištu škole ili sinagoge.
Talmud propisuje da se u toku Pesaha ne smije posjedovati ništa okarakterisano kao „hamec“.
Prije početka praznika, važno mjesto zauzima spravljanje „macota“. Kupovina gotovog „macota“ je novina modernog vremena i kasnije je ušla u široku upotrebu. On se od davnih vremena pravio ručno, pa mnogi vjerski autoriteti i danas smatraju da je takav „macot“ čist ( kaser le Pesah). Pravi se od pšeničnog brašna i vode, bez drugih sastojaka. Najprikladnija i najčistija za prve dvije večeri praznika je tzv. „maca semura“ ili „smire maces“. To je „macot“ pravljen od pšenice nadgledane od trenutka žetve do upotrebe. Upotrebljavao se i običan „macot“ pravljen od pšenice nadgledane od momenta mljevenja, ali se on jeo u toku ostalih dana praznika, jer se smatralo da je njegova ritualna čistoća nešto niža.
Propisi u vezi sa brasnom od kojeg ce se praviti “macot” veoma su strogi.
Ono se nije moglo kupovati u bilo kojoj trgovini, vec samo u onim koje su
se za to specijalizovane. Spravljanje “macota” je ženski posao i one su to obavljale ili u svojim kućama ili su se udruživale i mijesile u nekoj zakupljenoj pekari. Pećnice u takvim pekarama su morale biti dobro očišćene kako bi se eliminisali tragovi kvasnog.

Seder veče

seder plateSlavlje započinje prije prvog dana praznika (Erev Hag) večerom koja se zove Seder veče. Seder na hebrejskom znači red, a Seder večera je praznična, obredna večera na kojoj se molitve, čitanje Hagade i svi drugi običaji obavljaju po strogo utvrdjenom redu. I hrana se servira na „ kearat seder“- velikom tanjiru na kojem je postavljeno sve što je potrebno za jelo tokom večere.
Pashalno veče je veče kojim počinje Pesah nakon službe u sinagogi. Porodica se okuplja za stolom i tada počinje obred koji se zove „pashalni seder“. Pashalna večera ima svoj odredjeni tok, pa se u tu svrhu koriste i knjižice sa opisom kako ta večera mora teći. U našim krajevima je naročito poznata stara „Sarajevska Hagada“. Na tanjiru za seder se nalaze: pečena jagnjeća kost ( simbolizuje hramsku žrtvu), jaje ( simbol žalosti za Hramom), maror ( gorko bilje koje simbolizuje gorčinu ropstva), haroset ( mješavina jabuka, groždjica, badema, datula, začina i vina - simbol je gradjevinskog materijala kojim su Jevreji gradili u Egiptu), karpas (peršun, celer, drugo zeleno bilje koje simbolizuje proljeće). Na stolu se nalaze još 3 komada beskvasnog hljeba (maca, maces), 2 porcije za subotu (Šabat) - za „lehem hljeb“ koji simbolizuje ropsku porciju koju su Jevreji svakodnevno nosili dok su radili u ropstvu. Tu su četiri čaše koje simbolizuju četiri načina na koje je Bog spasio Jevreje iz egipatskog ropstva i peta čaša koja se zove Elijahuova čaša. Naime, za trpezom se uvijek ostavlja po jedno prazno mjesto i jedna čaša vina za proroka Eliju, jer postoji vjerovanje, da će se prorok Elija vratiti kao vjesnik dolaska Mojsije. Takodje je običaj da se za vrijeme večere ostavljaju otvorena vrata od kuće, kao znak dobrodošlice svakom dobronamjernom putniku – namjerniku. Seder počinje domaćinovim pozivom siromašnima da dodju i sa njima podijele sve što je na trpzi.

Čitanje Hagade

hagadahČitanje Hagade je osnovni dio Sedera. Hagada opisuje dogadjaj koji se odnosi na praznik, hronološki iznoseći istoriju dolaska jevrejskih plemena u Misir, njihovo oslobadjanje iz ropstva i objašnjava svrhu pashalne žrtve za vrijeme Drugog hrama. Ona govori o upotrebi beskvasnog hljeba (macesa), gorkih trava (maror) i ostalog jela koje se nalazi na trpezi. U njoj su sadržani odlomci iz Biblije, Midraša, stare legende i anegdote, molitve i pjesme zahvalnice, a završava se popularnom pjesmom „ Had gadja“. Kod Sefarada se praznik čestita ( Buen moed –dobar praznik) i Lešana habaa bi Jerušalajim (dogodine u Jerusalemu). Kod Aškeneza se čestita ( Hag sameah vekašer – radostan i košer praznik).
Hagada je jevrejska obredna knjiga, kodeks koja sadrži biblijske priče, molitve, psalme vezane za praznik Pesah (Pashu). Sarajevska Hagada, pisana na finom pergamentu, predstavlja najstariji i najraskošniji primjer ove vrste kodeksa i djelo je španske, iluminatorske umjetnosti XIV vijeka sa očiglednim uticajem tadašnje francuske i italijanske savremene slikarske umjetnosti.

Po čemu je ova noć drugačija od ostalih ( hebr. Ma ništana ha layla ha ze)?

passoverJedan od zanimljivih trenutaka Pashalne večeri je onaj kada najmladji član porodice postavlja pitanja : Ma ništana ha layla ha ze ( Po čemu je ova noć drugačija od ostalih)? Na šta otac porodice odgovara, „Bili smo robovi faraonovi u Egiptu, ali Gospodin naš Bog izveo nas je odande snažnom rukom i ispruženom mišicom. I da Sveti, blagoslovljen budi, nije izveo naše očeve iz Egipta mi bismo i naša djeca i djeca naše djece još uvijek bili robovi faraonovi u Egiptu. Stoga je naša dužnost zahvaljivati, hvaliti, pohvaljivati, slaviti, uzvisivati, častiti, blagosiljati... Onoga koji je sva ova čudesa učinio za naše očeve i za nas. On nas je izveo iz ropstva na slobodu, iz žalosti u radost, iz tugovanja u proslavu, iz tame na veliko svjetlo i iz sužanjstva u spasenje. Stoga zapjevajmo pred Njim ovu pjesmu, Aleluja! „
Večera se nastavlja do kasno u noć, slijedi blagoslov nad macot i nakon toga se jede „maror s haroset“ te jaje umočeno u slanu vodu ( simbolizuje ropske suze). Potom slijedi „afikoman“ (maca –desert), treća čaša vina te blagoslov nakon jela. Nakon blagoslova slijedi Halel (Psalmi 113-118) koji se recituju, pjevaju uz 4.čašu vina.

Page 3 of 6